Giả thuyết và Chân lý

Ngày ngay trước chu kỳ là ngày dễ emotional nhất.

Cái ngày ngay trước chu kỳ kinh nguyệt là ngày emotional nhất. Hôm kia mình experience cái emotion là sự vô dụng vì mình chẳng tập trung và chẳng có hứng thú / mood để làm công chuyện. Rồi dằn vặt với sự không hiệu quả và lãng phí một ngày của mình. Emotional không phải chỉ là tự nhiên khó chịu vô cớ với ai khác, mà emotional kinh khủng nhất là sự nghi hoặc bản thân.

Update 7/7: điều này vẫn đúng khi mình để ý vào chu kỳ tháng tiếp theo này. Ngày hôm qua, mình thấy dễ emotional hơn và dễ bị tác động tâm lý khi đọc tin không tốt và physical cũng hơi mệt.

Liệu pháp ý nghĩa (Logotherapy)

Mình nhận ra rằng mình theo nhánh liệu pháp ý nghĩa về tâm lý bởi mình luôn có câu hỏi đi tìm ý nghĩa của cuộc đời. Cuộc đời này không có một ý nghĩa duy nhất. Nó sẽ thay đổi qua từng giai đoạn. Khi bắt đầu, mình có một mục tiêu sống là có business thành công để đạt đến tự do cho bản thân, vừa có thể lo cho gia đình thoải mái. Rồi sau đó, mình có mục tiêu sống khác là đi du lịch thế giới. Mình nghĩ covid 2 năm, tác động đến ý nghĩa này của mình vì khi không thực hiện được ý nghĩa đó mình bị lạc lõng và mất phương hướng. Suy nghĩ đến giai đoạn những năm 40 mình đang lờ mờ nhận ra ý nghĩa sống tiếp theo là từ thiện, tạo ra impact cho xã hội lớn hơn. Mình sẽ tìm hiểu kỹ hơn về Logotherapy để có những mục tiêu sống mạnh mẽ vững chãi hơn cho từng giai đoạn.

Cảm xúc không phải là mình.

Đây là chân lý thuộc đạo Phật. Cảm xúc không phải là mình, không đồng nhất mình với cảm xúc. Cảm xúc sẽ đến và đi. Đau khổ, vui, buồn, oán giận sẽ đến và đi. Mình chỉ đang trải nghiệm cảm giác đó và nó sẽ đi qua.

Tâm trí không phải là sự thật.

Cũng đồng nghĩa với cảm xúc như đã nói ở trên. Khái quát lên là Tâm Trí. Tâm trí thường là sự tưởng tượng, không phải là sự thật. Đây là quan điểm chính mà dạo này mình được học từ nhiều nguồn bao gồm: quyển 21 lessons for 21st century của Yuval Noah Harari, lời Phật dạy từ Đường Xưa Mây Trắng và lời dạy của Daila Lama trong quyển Sống Hạnh Phúc.

Dạo gần đây mình như lĩnh hội được sâu sắc hơn chân lý này vì nó giúp mình vượt qua được những khi bị tỉnh giấc giữa đêm với negative feeling. Mình nhận thức được tâm trí đang suy nghĩ lẩn quẩn và tưởng tượng nhiều thứ không thực sự và mình đã chuyển hoá tâm trí sáng những đối tượng khác bình tâm hơn như là đọc những quyển sách với lời lẽ bình an.

Động vật có vú và subconscious motivation

Mình để ý rằng mình có một pattern of motivation trong công việc và cuộc sống khá rõ. Mình cũng có bài blog mà mình giả thuyết là có subconscious motivation điều khiển. Lúc thì mình thấy lạc lõng, không có đông lực và không có mood làm việc. Lúc thì mình xộc vào một đống business ideas, activities cùng lúc và nhiều năng lượng. Và vì vậy, nên mỗi lúc mood xuống mình hay dằn vặt bản thân là lười biếng và không hiệu quả lắm. Bạn mình mới kể có người giải thích mà mình thấy make sense : con người vẫn thuộc động vật có vú ăn thịt và tập quán động vật có vú ăn thịt là rest most of the time, nó chỉ dùng hết năng lượng khi săn mồi thôi rồi lại take a rest. Và mình đọc quyển sách Ikigai có so sánh người hiện đại với người nguyên thuỷ như sau mà thấy rất liên quan với nhau. Người nguyên thuỷ cũng thư giãn gần như mọi lúc và chỉ căng thẳng hay dồn năng lượng vào những trường hợp nhất định. Có lẽ mình nên chấp nhận khi cơ thể và não bộ mình muốn nghỉ ngơi thì mình sẽ để cho nó nghỉ ngơi mà không cưỡng chế và áp lực bản thân, mình biết mình không phải người chây lười.

Chu kỳ ảnh hưởng lớn đến suy nghĩ và tâm trạng

Không biết những bạn nữ khác như thế nào, nhưng mình đang có suy nghĩ mình thực sự ảnh hưởng bởi chu kỳ hoocmon rất nhiều. Kiểu như có thể tâm trạng, mood, tâm lý thay đổi rõ rệt với từng tuần của chu kỳ. Đây là giả thuyết mình rút ra thôi. Vd 2 tuần đầu tiên lockdown mình thấy vui vẻ, có mood làm nhiều việc đến 2 tuần sau thì thường cảm thấy lười hơn, không có cảm hứng gì nhiều ngoài những việc bắt buộc phải làm. Rồi bây giờ quay lại sau 1 tháng thì mình lại có hứng hơn như chuẩn bị cho 2 tuần tốt đẹp kia. Đây là giả thuyết mình cần theo dõi nhiều hơn và biết cách để thay đổi sinh hoạt, hoạt động để 2 tuần không có nhiều mood vẫn khoẻ khoắn và positive.

Update 7/7: tháng vừa rồi 4 tuần không có quá nhiều sự chênh lệch, có lẽ một phần khi biết trong 2 tuần PMS mình sẽ dễ bị “tổn thương” thì mình cố gắng để ý đến bản thân, chăm sóc bản thân và để bản thân không bị stress, không bị mất kết nối, cố gắng nấu cơm, dọn dẹp nhà sạch sẽ, nghe podcast và đọc sách nhẹ nhàng buổi tối.

Sự kết nối với bản thân và với không gian sống quan trọng đối với tâm hồn và tinh thần

Mình cảm thấy yên bình và chill khi mình có kết nối với bản thân và kết nối với ngôi nhà. Dành thời gian chăm sóc nhà cửa, lau dọn nấu ăn giúp mình thấy an toàn và ấm áp khi ở trong ngôi nhà. Cũng như vậy, tiết chế những việc không lành mạnh và tăng cường những việc lành mạnh như thể dục, yoga, thiền, quan sát bản thân, làm việc tập trung đem lại kết quả và hài lòng giúp mình kết nối với bản thân.

Khi mình bỏ bê bản thân hay bỏ bê căn nhà, mình nhận thấy những cảm xúc như lạc lõng, chán chường, lười biếng dễ xuất hiện.

Update 7/7: Sau khi đọc quyển “Hạnh phúc là con đường” của Tiến sĩ Hà Vĩnh Thọ, mình càng chắc chắn rằng Sự Kết Nối Với Bản Thân đóng vai trò quan trọng trong sức khoẻ đời sống tinh thần. Chúng ta nên có một mối quan hệ tốt đẹp với tinh thần bên trong mình.

Nấu ăn và Dọn Dẹp nhà cửa là Anchor của mình để không mất kết nối với bản thân và ngôi nhà

Mình để ý có 2 việc khi thực hiện mình có lại sự kết nối với bản thân và không gian sống nếu mình có lỡ lạc mất. Có những ngày mình chẳng muốn làm gì cả, mình hay xem điện thoại, mình thiếu tập trung và cũng có những giai đoạn mình thấy stress, mình thấy mọi việc ít có ý nghĩa. Đó là những lúc mình đánh mất Sự Kết Nối với bản thân, với công việc, với môi trường xung quanh, lớn hơn có lẽ là với cuộc đời được trao cho của mình.

Đối với bản thân trong giai đoạn lockdown, mình làm 2 viêc đó là Nấu Ăn và Dọn Dẹp nhà cửa. Việc vo gạo, cắm nồi cơm và nấu cho mình bữa ăn đơn giản như nấm kho chay, rau luộc tốt cho sức khoẻ có lẽ làm mình thấy mình đang chăm sóc cho bản thân mình và có lẽ có thể bên trong mình nó cũng cảm nhận được sự chăm sóc đó và từ đó tâm trí cũng thấy tốt hơn. Mỗi tối mình rửa bát, mình quét nhà, lau nhà, mình giặt đồ phơi đồ gấp đồ cũng là cách mình communicate và connect với từng góc trong không gian sống của mình, mình không bỏ mặc nó, nên ở trong nó mình cảm thấy an toàn vì là người thân vậy.

Để sống hạnh phúc, không nên quá tập trung vào việc giải quyết cảm xúc tiêu cực mà còn cần thường xuyên tạo ra cho mình những cảm xúc tích cực một cách chủ động

Đây là một quan điểm quan trọng đối với mình mà mình rút ra trong quyển “Hạnh Phúc Là Con Đường” của Tiến sĩ Hà Vĩnh Thọ.

Đúng vậy, mình thường nhìn vấn đề theo hướng giải quyết những vấn đề tiêu cực mà lãng quên còn một nhánh nữa là chủ động tạo ra cảm xúc tích cực.

Những cảm xúc tích cực nên được trau đồi hằng ngày mà bác Thọ nêu ra đó là Sự Biết Ơn, Sự Tử Tế và Sự Cảm Thông với người khác.

Với bản thân mình tự đánh giá, hiện tại : Sự Biết Ơn (5/10), Sự Tử Tế (7/10) và Sự Cảm Thông (4/10) => Vì vậy, mình sẽ cân trau dồi và rèn luyện Sự Cảm Thông và Sự Biết Ơn nhiều hơn nữa.

Life is to appreciate every moment.

Sự đơn giản này có thể là bài học lớn nhất của con người, hay ít nhất là với bản thân mình. Thuận duyên và nghịch duyên sẽ vẫn cứ đến và đi. Gần đây mình luôn nhắc nhở bản thân, chốc chốc dừng lại, nhắm mắt để cảm nhận và thấy trân trọng here and now. Nếu như đang nghe nhạc giai điệu hay mình thấy trân trọng bởi để những giai điệu hay đó bao gồm tài năng của người soạn nhạc, khoảnh khắc tự hào và sung sướng khi họ tạo ra được những giai điệu này, rồi ban nhạc, hoà âm phối khí, người ca sĩ hát với niềm đam mê, tất cả những năng lượng đó đang được truyền tải đến mình. Chẳng phải quá tuyệt để biết ơn và tận hưởng sao.

Rồi nhiều lần khó khăn, mình thấy mình cũng nhìn lại quá khứ và nghĩ ngày xưa thật tuyệt, rồi nghĩ, có khi tương lai nhìn lại mình mới thấy bây giờ thật tuyệt. Nếu vậy, sao ngày lúc này mình không thấy hiện tại thật tuyệt và trân trọng ngày từ bây giờ. Dẫu có nhiều lo toan, có nhiều thứ mình nghĩ nếu thế này thế kia thì sẽ tốt hơn bây giờ, nhưng có lẽ mình chọn được cái nhìn khác. Hiện tại, bao gồm những lo toan, bao gồm những khó khăn vẫn đều là những thứ cuộc sống tươi đẹp ban tặng cho mình. Luôn có những bài học cao và sáng bên ngoài vỏ bọc có vẻ sần sùi.

Nỗi sợ vô hình thường lớn hơn nỗi sợ thật.

Covid ghé thăm gia đình mình cũng giúp mình nhận ra được nhiều điều. Lúc Covid chưa đến mình luôn có những nỗi sợ vô hình và hoang mang lắm. Khi đã đến, lúc đó phải đón nhận và thật sự bình tĩnh và tập trung để cùng với cả nhà giải quyết từng chuyện một. Nhắc nhở bản thân cuộc sống luôn có cả thuận duyên và nghịch duyên, không thể chỉ có thuận, nghịch duyên đến chắc chắn sẽ đem đến khó khăn nhưng mình vẫn phải luôn cố gắng nhìn ra bài học quý giá mà nó đem lại.

Mình nhận ra rằng nỗi sợ vô hình thường lớn hơn nỗi sợ thật. Những hoang mang mình tưởng tượng ra trước khi tới nên cố gắng được bóc tách ra giữa việc : tính toán lo xa để phòng thủ với việc chỉ đơn giản là hoang mang tự doạ mình mà không giúp ích được gì khác. Hãy chuẩn bị cho mình kiến thức và tâm thế vững vàng. Còn lại những thứ tâm trí vẽ ra đem lại những hoang mang tiêu cực không bổ ích hãy nhận ra và để chúng đi.

Bên cạnh đó, mình còn nhận ra khi mà nỗi lo đã dành hết cho gia đình thì những lo âu ảo tưởng khác mình thường có cũng không có. Một là não và cơ thể con người có limit cho lo âu, nó có cả 2 mặt. Mặt tốt là mình không còn những lo âu do tâm trí tưởng tượng khác. Mặt không tốt là có lẽ là não mình quen với lo âu, nếu không có lo âu này nó sẽ tìm một mối lo khác. Như vậy, mình sẽ cần train lại não của mình để chuyển tập trung vào những điều tích cực khác chứ không để nó tự đi tìm lo âu.

Covid có lẽ cho mỗi người một sự luyện tập cho khoảnh khắc phải đứng trước khả năng người thân và bản thân phải đối diện với nỗi sợ lớn nhất của con người là cái chết. Dù khó nhưng mình nghĩ nhiều khi cũng đã phải chuẩn bị trước cho mình một suy nghĩ thông suốt về vô thường của cuộc sống này, về việc mình không thể control được mọi thứ đâu, mình chỉ có thể làm hết sức của mình có thể thôi. Và mình hãy trân trọng mỗi phút giây và mỗi ngày mình có với bản thân và với người thân.

Thứ duy nhất ta sở hữu và có thể điều khiển là tâm trí ta – Chủ nghĩa khắc kỷ

Kể cả cơ thể cũng không phải là thứ ta có thể sở hữu và điều khiển. Ta chỉ có một thứ có thể control đó là tâm trí. Quan điểm quan trọng nhất chủ nghĩa khắc kỷ muốn nói tới đó là Tập trung vào thứ ta có thể điều khiển và thay đổi, không cố gắng thay đổi thứ không nằm trong tầm kiểm soát của mình. Mình nghĩ đến nỗi sợ và hoang mang, nỗi sợ và hoang mang là từ tâm trí của mình, và mình có thể điều khiển nó để xua tan đi đến những nỗi sợ và hoang mang không đáng có đó.

Double-Layer

Sự thật (fact) chỉ có một , ta có thẻ ví như 1 tấm gỗ trơn. Còn Nhận định của ta như một lớp sơn, Và ta thường xem nó chung là một khối sơn chứ không tách ra rằng sự thật nó bên trong, còn mình hoàn toàn có thể thay đổi nước sơn như mình muốn. Nếu mình đang phủ lên nó một màu sơn đen và khó khăn thì chỉ cần dừng lại, đừng nghĩ nó màu đen, mà dừng lại để bóc tách ra, sự thật bên trong nó chẳng có màu gì cả, và mình có thể thay đổi màu sơn mình muốn thành màu trắng sáng hơn.