Hôm qua sau buổi hướng dẫn về danh mục đầu tư và thực hành xem các cổ phiếu thì ngồi nói chuyện với T, hỏi T rằng “Đối với T, đầu tư hay chơi chứng khoán có ý nghĩa là gì?” Một vài giây suy nghĩ, T nói “là để cập nhật thị trường”. Thường 1 năm T chơi 2 lần cách nhau 5,6 tháng và khi … rảnh. “Bởi khi chơi, mình sẽ chọn cổ phiếu, ngoài xem các biểu đồ kỹ thuật, mình sẽ còn đọc các tin tức kinh tế vĩ mô, các báo cáo vĩ mô, ngành, công ty, các phân tích thì sẽ có cái nhìn về nền kinh tế và thị trường.”
Hỏi sao lại hỏi T như vậy. Bởi trước khi quyết định làm gì, mình cần xác định trước nó có ý nghĩa hay mục đích gì với mình trước, để xác định cái tâm thế trước khi tham gia thị trường. Sẽ có nhiều “thiêu thân” nghĩ rằng tham gia chứng khoán expect như là cú đầu tư đánh quả, lời 100 – 200%. Việc bỏ ra 10-20tr lời khoảng 10% có 2tr thì không bao nhiêu, vậy phải bỏ nhiều hơn hay sao. Nhưng cũng với 10% đó và tâm thế là mình đang tham gia một cái game hay một ván cờ để mình học các nước đi, suy nghĩ các chiến lược thì kỳ vọng của mình sẽ khác, thì 2tr cũng là một thành quả vì lúc đó ưu tiên của mình là những bài học, là những kinh nghiệm, sẽ loại bỏ được những tâm lý “chênh vênh lạc lỗi” trước khi bước vào thị trường.
Lại hỏi tiếp T. “U nhận thấy những người tham gia chứng khoán có 3 người : (1) là công việc fulltime job của họ (2) tham gia như một cuộc chơi một trò chơi như chơi đánh cờ (3) thực sự đầu tư để có thu nhập thụ động và có lãi suất cao hơn lãi suất ngân hàng. Nếu như mình có nhu cầu thứ 3 thì mình nên thế nào?”. Câu này thấy T không mất giây nào để trả lời “Vậy U cần đi qua bước 2. Phải học phải chơi phải thắng phải thua để mỗi lần như vậy có thêm những nhận thức, những kinh nghiệm cả về thị trường, chuyên môn và về tâm lý và tự mình tìm ra câu trả lời của mình. ” T luôn là một người sâu sắc và có những suy nghĩ nền tảng và việc đó được đúc kết từ những cách bạn ấy tiếp cận vấn đề, tiếp cận kiến thức kể cả với những loại hình giải trí cũng rất grounded.
Câu hỏi cuối hỏi T, tiếp theo câu hỏi trên. Nếu như theo Rich Dad Poor Dad về bảng kim tứ đồ: Người làm công, Người làm tự do, người kinh doanh và người đầu tư (I). Nếu như với những điều bọn mình thảo luận bên trên thì Người Kinh Doanh làm doanh nghiệp có vẻ tạo ra giá trị thực hơn là người Đàu Tư khi họ mong muốn những món hời từ việc chênh lệch giá hay biến động của thị trường phải không.?” T cũng suy nghĩ vài giây và giải thích thành 2 phần. Một là, vì sao T từ bỏ công việc của một người phân tích chứng khoán để hiện tại trở thành Người làm việc tự do – code các hệ thống quản trị vd như crm và erp cho các công ty vừa và nhỏ. Phần lớn nguyên nhân bởi vì sự thôi thúc mong muốn tạo ra nhiều giá trị khác thực hơn cho xã hội, hơn là những thặng dư cho bản thân khi tham gia thị trường chứng khoán mặc dù thu nhập hiện tại sẽ không cao như trước. Hai là, tuy nhiên T không nghĩ việc Người Đầu Tư (I) phía trên không tạo ra giá trị nếu như mình nghĩ theo hướng đầu tư của Warren Buffet, đầu tư vào một công ty và cùng hỗ trợ công ty đó phát triển hơn đẻ tạo ra những giá trị cho xã hội và cho nhà đầu tư. Uhm…
Qua cuộc trao đổi này, mình thấy rõ ràng hơn cho sự chuẩn bị tâm thế trước khi bước vào tham gia thị trường, vì mình không muốn bị cuốn đi mà không biết mình về đâu. Bởi vì tâm lý hỗn loạn ban đầu của người mới thường là : chưa có kinh nghiệm gì nhiều nhưng lại muốn tỷ suất sinh lời cao và có tiền lời về nhiều trong tài khoản cho bõ công “chơi chứng khoán”. Thật là sai bét ! ^^. Trước mắt, như một newbie, mình tham gia như việc chơi 1 game sudoku (do dạo này hay chơi sudoku). Bỏ một số tiền nhỏ vừa phải, đặt ra mục tiêu sinh lời vừa phải và mục tiêu tối ưu là vận dụng thực hành những phương pháp phân tích đã học, đọc và theo dõi để hiểu thị trường kinh tế của việt nam và thế giới hay để hiểu thêm các công ty khác đang vận hành thế nào, chắc ít nhiều cũng bổ ích cho công việc kinh doanh hiện tại và cho việc luyện óc đầu tư của mình.
Uyen Le 