Gần đây mình có học và xem về chứng khoán và lập kế hoạch đầu tư. Trong khi dung nạp kiến thức và lập kế hoạch, mình nhận thấy lòng tham rất dễ trỗi dậy và sự nôn nóng mong return on investment cao và nhanh. Vì vậy, nên việc dừng lại một nhịp để suy nghĩ để chọn cho mình một triết lý đầu tư hay đơn giản hơn là những kỷ luật trong việc đầu tư là một việc thiết yếu trước khi tham gia thị trường.
Bước 1 : Nghiên cứu “triết lý đầu tư chứng khoán”
1. Đừng chỉ quan tâm đến giá khi mua một cổ phiếu
Tham khảo 1 “5 Triết lý đầu tư chứng khoán từ tỷ phú Warren Buffet dành cho người mới bắt đầu”
2. Một nhà đầu tư giỏi không cần phải là một nhà đầu tư thiên tài
3. Phải nắm vững những điều căn bản trước khi nhìn vào những thứ vĩ mô
Theo Warren Buffett, tất cả những người muốn thành công ở thị trường chứng khoán cần có 2 kỹ năng quan trọng nhất là kỹ năng định giá doanh nghiệp và làm thế nào để định giá cả thị trường. Những kỹ năng này sẽ là nền tảng cơ bản cho bất cứ một quyết định đầu tư nào.
4. Thời điểm tốt nhất để mua một công ty là khi nó đang gặp nhiều biến cố
5. Bỏ qua các yếu tố chính trị và vĩ mô khi chọn cổ phiếu
Tham khảo 2: “Đầu tư theo phong cách BENJAMIN GRAHAM và WARREN BUFFET”
Nguyên tắc của Graham
“Ông mua cổ phiếu với quan niệm mua dưới mức giá trị của doanh nghiệp và biến nó trở thành khoa học trong khi hầu hết tất cả các nhà đầu tư có quan điểm chơi chứng khoán đều dựa trên sự suy đoán.”
- Luôn đầu tư với lợi nhuận an toàn
- Đương đầu với sự bất ổn và kiếm lợi từ nó : ở đây, có một lưu ý là nên đầu tư cả vào cổ phiếu và trái phiếu.
- Tự biết mình thuộc loại đầu tư nào: Graham khuyên các nhà đầu tư phải biết rõ cá tính đầu tư riêng của mình. (Đây chính xác là điều mình đang làm.) Mình là nhà đầu tư chủ động hay bị động. Mình là nhà đầu tư hay đầu cơ. Đầu tư và đầu cơ đều thông minh, chỉ là mình biết mình tốt ở mảng nào.
Phong cách đầu tư của Warren Buffet
“Ngay từ ngày đầu lập nghiệp, Buffett đã nói “trong tôi có đến 85% là Benjamin Graham”. Graham là cha đẻ của đầu tư giá trị. Ông đã đưa ra khái niệm về giá trị nội tại – là giá trị cơ bản hợp lý của cổ phiếu dựa trên khả năng sinh lời của nó trong tương lai.”
- Kinh doanh : Buffett xem sự hiểu biết sâu sắc về vận hành kinh doanh này là điều kiện tiên quyết đối với dự báo khả thi của hoạt động kinh doanh trong tương lai; có nghĩa là nếu bạn không hiểu về kinh doanh thì làm sao bạn có thể tiên đoán được hoạt động? Mỗi nguyên lý kinh doanh của Buffett đều hỗ trợ cho mục tiêu xây dựng nên đề án lớn: Đầu tiên hãy nhớ rằng bạn đang phân tích việc kinh doanh không phải là thị trường hay nền kinh tế hay sự ủy mị của nhà đầu tư.
- Quản lý: nói về việc đánh giá chất lượng quản lý của công ty
- Thước đo tài chính : một số chỉ số tài chính WB dùng để phân tích công ty như ROE, etc.
- Giá trị: ông thiết lập cách làm dựa trên sự dự đoán giá trị thực của một công ty.
Tham khảo 3: Triết lý của các ông trùm chứng khoán
Đây là bài viết của một cá nhân tuy nhiên mình thấy bạn cũng tổng hợp khá ổn có thể tham khảo nhanh cho những người mới bắt đầu . Trong đó , mình thấy những triết lý của Peter Lynch với cá nhân mình có nhiều điểm tương đồng

Peter Lynch “Một trong những phẩm chất quan trọng nhất của một nhà đầu tư là chọn doanh nghiệp dưới góc nhìn của người tiêu dùng”
“Là nhà đầu tư, rất quan trọng khi chúng ta nhìn các cổ phiếu dưới góc nhìn người tiêu dùng. Triết lý này không quá khó để thực hiện. Bạn hãy quan sát nhiều hơn về hành vi (mua, hoặc quan trọng hơn – các hành vi không mua) của người tiêu dùng để đánh giá về mức độ phổ biến và tích cực của thương hiệu mục tiêu.”
Để giữ được tiền, Peter Lynch có một số lời khuyên cho nhà đầu tư như sau:
1. Thua lỗ lớn nhất trong cổ phiếu thường đến từ các công ty có bảng cân đối kế toán không tốt.
2. Mọi người đều có khả năng kiếm tiền từ chứng khoán, nhưng không phải ai cũng có sự gan lì. Nếu bạn dễ dàng bán cổ phiếu khi thị trường dao động thì tốt nhất bạn nên tránh xa chứng khoán và cả các quỹ tương hỗ.
3. Về lâu dài, chắc chắn 100% có mối tương quan giữa sự thành công của công ty và giá cổ phiếu. Đây chính là chìa khóa để kiếm tiền. Bạn phải kiên nhẫn và mua cổ phiếu của những công ty kinh doanh tốt.
4. Nuôi cổ phiếu cũng giống như nuôi con, không nên nuôi nhiều để không chăm sóc được chu đáo, cũng như không nên ôm đồm nhiều cổ phiếu trong tay. Bạn chỉ thành công thực sự khi tập trung vào một việc.
5. Nếu bạn không thể tìm thấy cổ phiếu nào đủ hấp dẫn thì hãy gửi tiền vào ngân hàng cho đến khi bạn phát hiện ra nó.
6. Bất cứ khi nào phải dự đoán thị trường, kỹ năng cần thiết không phải là lắng nghe, mà là ngáp. Bí quyết ở đây là đừng học cách tin vào những cảm xúc bên trong bạn, mà phải rèn luyện bản thân để đưa ra những quyết định logic và dựa hoàn toàn vào lý trí.

Tham khảo 4 : “[Quy tắc đầu tư vàng] “Warren Buffett mới” Seth Klarman kiếm cả tỷ USD từ những quy tắc lựa chọn cổ phiếu đơn giản đến khó tin”
Một số đúc kết hay trong bài báo này của Cafef :
“Các nhà đầu tư phải làm thế nào để chuyển từ thế bị động sang thế chủ động trên thị trường và đầu tư thành công? Đáp án duy nhất cho câu hỏi trên là họ cần có một chiến sách mang đậm bản sắc riêng, được xây dựng dựa trên một chiến lược cơ bản. Nói cách khác, nhà đầu tư không chỉ cần hiểu rõ bản thân mình mà trước hết còn phải có kiến thức cơ bản về các phong cách đầu tư được đúc kết từ kinh nghiệm thành công của các nhà đầu tư đi trước hay cùng thời.”
Nguyên tắc đầu tư của Seth Klarman:
- Luôn tập trung vào cổ phiếu công ty hoạt động ổn định
- Doanh nghiệp tạo ra doanh số và lợi nhuận tăng liên tục mỗi năm. Còn số năm là bao nhiêu tùy thuộc vào chiến lược đầu tư của từng người.
- Lưu ý là dư nợ của doanh nghiệp không được quá lớn so với trị giá tài sản. Yếu tố này phòng trường hợp khi lãi suất vay tăng cao, công ty vẫn đủ khả năng trả nợ.
- Warren Buffett yêu thích chiến lược dài hạn và muốn nắm cổ phiếu trong 15 năm. Ông ấy sẽ phải kiểm tra dữ liệu doanh nghiệp trước khi đầu tư với lịch sử hoạt động khoảng 10 năm. Trong khi đó, các nhà đầu tư ngắn hạn có thể chỉ cần thống kê dữ liệu trong 3-4 năm gần nhất để xem xét lại sức khỏe tài chính của doanh nghiệp.
2. Lưu ý động thái giao dịch nội bộ công ty
- Những giao dịch nội bộ có thể đến từ những lãnh đạo – người trực tiếp đang điều hành công ty như chủ tịch, tổng giám đốc, phó tổng giám đốc…Bởi lẽ, đây là những người hiểu và nắm rõ nhất các hoạt động công ty.
3. Chỉ mua khi thị giá cổ phiếu thấp hơn giá trị thực tế
- Giá trị thực tế của một của cổ phiếu còn được gọi là “giá trị sổ sách”, tính trên hiệu số giữa tổng tài sản và các khoản nợ, không bao gồm lãi. Thông thường, Seth cho biết ông tìm đến những cổ phiếu đang có thị giá thấp hơn giá trị thực tế. Dù vậy, phần lớn giá cổ phiếu bị ảnh hưởng bởi cung, cầu trên thị trường và đa số không phản ánh đúng giá trị thực. Cảm xúc nhà đầu tư là yếu tố luôn chi phối sự tăng, giảm giá mỗi cổ phiếu. Ngay khi một tin tức tiêu cực hoặc có lợi cho doanh nghiệp được tung ra, nhiều người có thể lập bị ảnh hưởng trong ngắn hạn. Cuối cùng, điều quan trọng nhất vẫn là tìm ra giá trị thực một cổ phiếu là bao nhiêu và mua khi thị giá thấp hơn mức này.
4. Lựa chọn đúng xu hướng để đầu tư
- nhiều NĐT vẫn đặt ra thắc mắc rằng tại sao họ đã lựa chọn những công ty tốt nhất để mua cổ phiếu, nhưng sau đó thị giá vẫn suy giảm. Theo quan điểm của Seth, mua cổ phiếu của công ty tốt chưa đủ, một trong những yếu tố quan trọng khác là “phải chọn đúng thời điểm”.
- Cần sử dụng phân tích kỹ thuật ví dụ các đường MA : 50 phiên, 150 phiên để biết được xu hướng tăng / giảm. Dù là tự thống kê hay nhờ phần mềm xử lý, hãy cố gắng nhận ra kịp thời triết lý “luôn mua cổ phiếu trong xu thế tăng và lập tức bán ngay khi nhận ra đà giảm”.
Tham khảo 5: [Quy tắc đầu tư vàng] Chiến thắng thị trường với công thức đơn giản: “mua những công ty tốt, trong những ngành tốt, với P/E thấp”
Quy tắc này của John Neff .
John Neff không tự coi mình là nhà đầu tư giá trị, mà thay vào đó ông thích mô tả quan điểm đầu tư của mình là “mua những công ty tốt, trong những ngành tốt, với P/E thấp.”
- Đầu tư những cổ phiếu có tỷ số P/E thấp: Neff thường tập trung thay vì phân tán danh mục đầu tư của quỹ. Ông theo đuổi cổ phiếu của các công ty ở mọi quy mô lớn – vừa – nhỏ miễn là nó có chỉ số P/E thấp, chiến lược mà ông gọi là “đầu tư P/E thấp.” Hai trong số các chiến thuật đầu tư của John Neff là mua khi có tin xấu, sau khi cổ phiếu sụt giá mạnh và chiến lược “đi đường vòng” để mua cổ phiếu của các ngành đang thịnh hành. Ví dụ: mua cổ phiếu của các nhà sản xuất ống dẫn dầu – những nhà cung cấp của các công ty dầu khí thay vì mua những cổ phiếu đang “nóng” của chính các công ty này, mà theo Neff là quá đắt đỏ.
2. Tìm kiếm các công ty tăng trưởng không quá cao: John Neff luôn tìm các công ty có tốc độ tăng trưởng trung bình đạt 8-10%, bởi ông muốn chắc rằng đây không phải là công ty tồi. Nhưng ông lại không thích các công ty có tốc độ tăng trưởng quá cao (trên 20%), bởi khi có sự giảm sút về lợi nhuận thì giá cổ phiếu của các công ty sẽ giảm rất mạnh. Neff cho rằng, cùng tình trạng trên, giá cổ phiếu của các công ty có tỷ số P/E thấp chỉ giảm nhẹ và mức thua lỗ là không đáng kể.
3. Cổ tức là một trong các yếu tố quan trọng khi lựa chọn cổ phiếu
Cổ tức giúp tạo nên sự cân bằng cho giá cổ phiếu trên thị trường chứng khoán, đặc biệt là trong thị trường giá xuống. Neff tính được rằng, hơn 50% những khoản lợi nhuận ông đem lại cho Windsor đến từ những khoản cổ tức cao hơn mức trung bình mà ông muốn đạt được. Theo ông, nếu cổ phiếu lựa chọn không tăng giá thì ít ra cũng phải nhận được cổ tức. Khi cả hai mục tiêu trên không đạt được thì tốt nhất nên bán những cổ phiếu đó và đầu tư tiền vào nơi khác.
4. Đừng quá tự tin
John Neff cũng nói rằng sự thông minh mà chúng ta có được nếu không rèn luyện học hỏi mà đem nó đi chiến đấu với thị trường ngay tức khắc vốn là một điều vô cùng sai lầm. Khi quá tự tin khi vào lệnh, chúng ta đang đặt bản thân vào rủi ro vì cái tôi của mình và chắc chắn chúng ta sẽ tiếp tục mất tiền.
5. Học cách nhanh chóng, dứt khoát chớp lấy thời cơ trong công cuộc đầu tư
Tham khảo 6: Mục “Quy tắc đầu tư vàng” của Cafef.vn gồm những bài viết về quy tắc đầu tư của những nhà đầu tư thành công và nổi tiếng.
https://cafef.vn/quy-tac-dau-tu-vang.html
Bài viết dài rồi nên mình sẽ đọc tiếp chuyên mục này của cafef để xem rút ra cho mình thêm được những bài học thực tiễn và bước 2 sẽ là “Chọn các phương thức đầu tư phù hợp hiện tại lần 1” để thử nghiệm cho việc tham gia thị trường trong giai đoạn Covid-19.